Newsletter

Kliknij, aby obejrzeć

Reklama

Nauczanie

Karnawał dawniej i dziś
05.01.2012

Karnawał dawniej i dziś - pomysł na ciekawe zajęcia


Propozycja lekcji poświęconej okresowi karnawału, zwyczajom i tradycjom karnawałowym.

 


Dzięki niej uczniowie:

 

  • przećwiczą wyznaczanie daty początku i końca karnawału
  • dowiedzą się, co to był mięsopust oraz zapusty
  • poznają pochodzenie niektórych współczesnych karnawałowych zabaw.


Scenariusz dedykowany jest dla uczniów klas IV-VI szkoły podstawowej. Można go wykorzystać na lekcji historii, języka polskiego, godzinie wychowawczej lub na zajęciach świetlicowych.


Przebieg zajęć


Czym jest karnawał?


Powieś na tablicy przygotowany wcześniej duży arkusz papieru z umieszczonym na środku napisem karnawał. Poproś uczniów o podanie wszystkich skojarzeń ze słowem karnawał. Odpowiedzi mogą być bardzo różne – podczas burzy mózgów zapisujesz je wszystkie, jednocześnie omawiając te, które nie są zrozumiałe dla wszystkich.



Początek i koniec karnawału


Powieś w widocznym miejscu kalendarz ścienny. Poproś uczniów, aby przyjrzeli się styczniowej kartce z kalendarza. Niech wybrany uczeń zaznaczy na nim dzisiejszą datę. Zapytaj uczniów, czy wiedzą, kiedy obchodzony jest karnawał. Zaznaczcie w kalendarzu jego początek, czyli Nowy Rok.

 

Wyjaśnij uczniom, że karnawał trwa do środy popielcowej, która obchodzona jest co roku w innym terminie. Jej data zależna jest od daty Wielkanocy, która jest świętem ruchomym i przypada zawsze w pierwszą niedzielę po pierwszej pełni księżyca po równonocy wiosennej (czyli po pierwszym dniu wiosny). Ponieważ miesiąc księżycowy ma 28 dni i jest krótszy od miesiąca kalendarzowego, co roku Wielkanoc obchodzimy w innym terminie. Środa popielcowa kończy karnawał na 46 dni przed niedzielą wielkanocną i jest pierwszym dniem Wielkiego Postu.


Wspólnie z uczniami sprawdzacie na kalendarzu ściennym, kiedy w bieżącym roku przypada Wielkanoc. Następnie odliczacie od dnia Wielkanocy 46 dni i sprawdzacie, jaki to dzień – zaznaczacie środę popielcową. Poproś jednego z uczniów, aby żółtą kredką zakolorował dni, na które przypada w tym roku karnawał.



Ostatki, czyli mięsopust


Wyjaśnij uczniom, że najbardziej hucznie obchodzone są ostatnie dni karnawału. Poproś o odnalezienie w słownikach hasła mięsopust i wyjaśnienie określenia. Poproś wybranego ucznia, aby na kalendarzu zaznaczył czerwonym kolorem tegoroczny mięsopust.


Powiedz uczniom, że w szczególny sposób obchodzony jest również ostatni czwartek karnawału. Zapytaj dzieci, czy wiedzą, jak jest nazywany ten dzień i jak tradycja się z nim wiąże. Następnie zaznaczcie w kalendarzu tłusty czwartek.


Okres karnawały dawniej nazywany był zapustami. W czasie karnawału organizowano różnorodne zabawy – bawiła się zarówno szlachta, mieszczanie, jak i chłopi. Szczególnym okresem był mięsopust, czyli dzisiejsze ostatki, podczas których zabaw było najwięcej.


 

Dawne tradycje karnawałowe - praca w grupach


Zaproponuj uczniom pracę w zespołach. Aby podzielić uczniów na 5 grup, przygotuj 5 kolorowych kartek pociętych na paski. Na paskach zrób napisy: karnawał, zapusty, tłusty czwartek, Nowy Rok, środa popielcowa. Przygotuj tyle pasków z jednym napisem, ile osób ma liczyć grupa. Pomieszaj je. Następnie poproś, aby każdy wylosował jeden pasek. Każdy uczeń siada w grupie z osobami, które wylosowały taki sam napis.

 
Każdemu zespołowi rozdaj:

• jeden tekst dotyczący karnawałowych zabaw (patrz: materiały do pobrania)

• po 2–3 szerokie paski kolorowego papieru

• markery.


Poproś uczniów, aby po przeczytaniu tekstów wypisali na kartkach, w jaki sposób bawiono się podczas karnawału. Na ścianie przyklej arkusz papieru z napisem karnawałowe zabawy. Każda grupa po wykonaniu zadania przykleja na arkuszu swoje paski i głośno odczytuje napisy, krótko objaśniając ich treść.

 

Na zakończenie zajęć zapytaj, które z karnawałowych tradycji przetrwały do dzisiejszych czasów. Możesz polecić uczniom, aby pisemnie odpowiedzieli na to pytanie w domu.

 

Ciekawostki

 

Obliczanie świat wielkanocnych przez wiele lat sprawiało kłopoty. Było zależne od ustalenia narodzin Jezusa i jego śmierci. Jeszcze na początku III wieku, za czasów cesarza Klemensa Aleksandryjskiego, narodziny Jezusa świętowano 19 kwietnia i dopiero w połowie IV wieku Boże Narodzenie ustanowiono na 25 grudnia.


Jeśli idzie o rok narodzin Mesjasza, to długo nie było pewności. Oznaczenia tego roku i ujednolicenia sposobu określania czasu – przed narodzinami Chrystusa i po nich – dokonał w 533 r. mnich Dionizy Mały. Zadanie to powierzył mu kilkadziesiąt lat wcześniej papież Gelazy I. Dziś wiemy, że mnich pomylił się w obliczeniach o kilka lat – według współczesnych nam badaczy Jezus przyszedł na świat w 7 lub 6 r. p.n.e.


W ostatni dzień karnawału, przed środa popielcowa, Francuzi obchodzą tłusty wtorek. Obecnie tego dnia organizują różnorodne uroczystości i zabawy. Dawniej w Paryżu paradowano po ulicach z tłustym wołem ozdobionym na łbie przepaska.

Dawniej tłusty czwartek był dniem zabaw kobiecych, w których przewodziły krakowskie przekupki. Przechodzących przez rynek mężczyzn – szczególnie kawalerów – zaprzęgały do drewnianego kloca i kazały go ciągnąć. Panow ubierano też w słomiane wieńce i zmuszano do tańców. Miała to być kara za wywinięcie się od małżeńskich obowiązków. Uwolnić ich mogła tylko odpowiednia moneta.




Autor: Joanna Bienia-Fijas



Zobacz także:





Pliki do pobrania

karnawal_dawniej_i_dzis_zadania_dla_grup.pdfkarnawal_dawniej_i_dzis_zadania_dla_grup.pdf

Karnawał dawniej i dziś - zadania dla grup

Zainteresował Cię artykuł?

Chcesz mieć dostęp do podobnych tekstów?
Zapisz się na bezpłatny codwutygodniowy newsletter!

Adres e-mail
Akceptuję politykę bezpieczeństwa danych
Nasze strony:
Księgarnia Wydawnictwa Raabe Eksperci w oświacie - Wiedza * Inspiracje * Rozwój zawodowy Edupress - Czasopisma dla nauczycieli Instytut Raabe - Szkolenia dla nauczycieli Wydawnictwa Pastoralne Freebooki - darmowe publikacje
Nasze portale:
Dyrektorium - Platforma Zarządzania Szkołą PortalPrzedszkolny.pl - Z myślą o dyrektorze przedszkola Pastoralis - od księży dla księży SpecPiel.pl - testy specializacyjne dla pielęgniarek

TWOJE LEKCJE

Wspomagamy nauczycieli, dostarczając im gotowe materiały na lekcje, sprawdziany i zajęcia wyrównawcze.

Oferujemy także: scenariusze lekcji, konspekty lekcji, testy sprawdzające, pomoce dydaktyczne, karty pracy.