start

Podczas realizacji projektów edukacyjnych Ty i Twoi uczniowie powinniście pamiętać, że istnieje prawo autorskie chroniące twórców utworu. Przepisy obowiązujące w tym zakresie określa Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z późn. zm.).
Art. 29. ust.1. tejże ustawy stanowi, że w utworach stanowiących samoistną całość wolno przytaczać urywki rozpowszechnionych utworów lub drobne utwory w całości, lecz trzeba podać autora i dzieło. Jest to tzw. prawo cytatu.

Kiedy można bezpłatnie wykorzystywać cudze utwory?

Prawo bezpłatnego przytaczania urywków rozpowszechnionych utworów lub drobnych utworów w całości, przysługuje w zakresie uzasadnionym:

• wyjaśnieniem lub analizą krytyczną (jeśli na przykładzie fragmentu jakiegoś utworu wyrażamy własną opinię)
• prawami gatunku (np.: tworząc karykaturę cudzego utworu wykorzystujemy jej elementy, jednak uzasadnione jest specyficzna forma karykatury)
• nauczaniem (np.: fragmenty występujące w podręcznikach albo czasopismach popularnonaukowych).

Projekt edukacyjny a rozpowszechnianie wizerunku

Ponadto art. 81. ust.1. ustawy stanowi, że rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. Zezwolenia nie wymaga rozpowszechnianie wizerunku osoby powszechnie znanej, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych, zawodowych. Zezwolenia nie wymaga też rozpowszechnienie wizerunku osoby stanowiącej jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza.

Podsumowując:

• każdy projekt edukacyjny powinien być oryginalnym utworem, w którym na prawach cytatu możemy włączać urywki lub drobne utwory, obowiązkowo podając nazwisko autora, ponieważ nasze działania związane są z nauczaniem
• o powyższych przepisach należy również poinformować uczniów, którzy powinni opracowywać produkty (rezultaty) projektu edukacyjnego z uwzględnieniem praw autorskich, i z prawem o rozpowszechnianiu wizerunku.

Autor: Małgorzata Lachtara -  wizytator KO, długoletni dyrektor szkół niepublicznych STO, autor i współautor wielu projektów edukacyjnych , w tym również współfinansowanych ze  srodków UE, trener i ekspert ds. oceny wniosków w LLP Comenius
Tekst jest fragmentem artykułu z publikacji "Projekty edukacyjne w gimnazjum. Od pomysłu do ewaluacji".


Realizujesz projekty edukacyjne w szkole? Przeczytaj też:

• Co trzeba wiedzieć o metodzie projektu
• Projekt edukacyjny - od pomysłu do ewaluacji
• Projekty edukacyjne na lekcjach WOS-u w gimnazjum