Katalogi online
Księgarnia Raabe
Portal Eksperci w Oświacie
Reklama
Wychowanie
Sala zajęć w szkolnej „zerówce” – ergonomia i bezpieczeństwo
Bardzo ważnym elementem w procesie organizacji oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej jest odpowiednia aranżacja sali zajęć. Istotna jest tu rola pedagogów, bowiem posiadają oni kompetencje przestrzenne i wiedzę ergonomiczną.
Kompetencje przestrzenne to zdolność jednostki do świadomego wpływu na otoczenie oraz wykorzystywania otoczenia do własnych celów bez szkody dla innych jednostek korzystających z tej samej przestrzeni. Z kolei wiedza ergonomiczna to dostarczanie informacji i dostosowanie systemu technicznego do zdolności i ograniczeń człowieka korzystającego z tego systemu. Wiedza ergonomiczna pozwala dorosłemu i dziecku działać bezpiecznie, zdrowo i efektywnie.
Nauczyciel powinien mieć całkowitą swobodę w zagospodarowywaniu przestrzeni oddziału przedszkolnego, w taki sposób, aby była ona adekwatna do potrzeb małych dzieci, wspomagała realizowanie celów edukacyjnych i wychowawczych, a jednocześnie stanowiła miejsce, w którym sam nauczyciel czuje się dobrze.
Sala zajęć dla zerówki powinna składać się z dwóch części: edukacyjnej oraz rekreacyjnej. W pomieszczeniu powinny znajdować się niezbędne pomoce dydaktyczne, zabawki wspomagające rozwój dziecka oraz odpowiednie meble.
| Część edukacyjna – służy realizacji zajęć edukacyjnych w oddziale przedszkolnym. Wyposażona jest w tablicę, stoliki i krzesełka dostosowane do wzrostu dzieci, zabawki oraz niezbędne pomoce dydaktyczne, zgodne ze standardami. Część rekreacyjna – służy zabawom dzieci. Powinna być wyposażona w kolorowy dywan (z atestem). Warto zwrócić uwagę, by dywan nie był rozłożony w pobliżu drzwi, ponieważ wiąże się to z chodzeniem po nim osób trzecich, co rozprasza dzieci. Dywan położony obok regału, na którym znajdują się pomoce dydaktyczne, zabawki i do którego trzeba ciągle podchodzić, stwarza sytuację zamieszania i zaburza rytm zabawy przebywających na nim dzieci. Najlepiej, jeśli dywan będzie usytuowany w miejscu, w którym na ścianie znajduje się tablica demonstracyjna, służąca do umieszczania dekoracji tematycznych, adekwatnych do realizowanych kompleksowych treści. |
Istotną rolę w zerówce pełnią też odpowiednio dobrane meble. Dyrektor i nauczyciel muszą zadbać o to, by dzieci miały prawidłowe krzesła i stoliki. Należy unikać zajmowania przez dzieci miejsc mniejszych od wymaganych. Sytuacja taka wymusza przyjmowanie pozycji pochylonej do przodu, co powoduje u dzieci znaczne przeciążenie kręgosłupa lędźwiowego. Istotne jest również oznaczenie rozmiarów mebli i odpowiednie ich ustawienie wymagane w ergonomii. Ergonomia oraz projektowanie ergonomiczne to dostosowanie maszyn, urządzeń i przedmiotów do potrzeb fizycznych i psychicznych człowieka. Nauczyciel musi mieć na uwadze to, iż źle dobrane meble i złe dopasowanie rozmiaru krzesełek i stolików do wzrostu dziecka mogą mieć wpływ na niewłaściwe kształtowanie się postawy dziecka. Zakup odpowiednio dobranych mebli powinien być nadrzędnym celem oraz stałym elementem działań edukacyjnych szkoły.
| Norma PN-EN 1729-1:2007 została wdrożona 30 sierpnia 2006 r. Wprowadza ona osiem rozmiarów stołów i krzeseł oraz przyporządkowane do nich kody kolorów i zakresy wzrostu dzieci. |
Meble w zerówce powinny być:
- funkcjonalne i trwałe;
- w odpowiedniej kolorystyce (niedrażniące);
- z odpowiednio dobraną wysokością;
- o stosownym profilu siedzeń;
- pozbawione ostrych krawędzi, z odpowiednim certyfikatem lub atestem;
- wysokiej jakości;
- ustawione w sali tak, by zapewnić odpowiednią przestrzeń do zabawy i wypoczynku;
- dostosowane do wymagań ergonomii;
- pozbawione ftalanów (ftalany są trudno lotnymi cieczami o wysokich temperaturach wrzenia, rozpuszczalnymi w rozpuszczalnikach organicznych, toksycznymi zarówno dla człowieka, jak i dla środowiska naturalnego; są substancjami drażniącymi).
W organizacji oddziału przedszkolnego bardzo ważna rolę dydaktyczną pełnią zabawki i pomoce dydaktyczne:
- wywołują pozytywne motywy uczenia się;
- wielostronnie aktywizują dzieci;
- ułatwiają proces poznania rzeczywistości;
- wywołują przeżycia w oddziaływaniu wychowawczym.
Schemat przykładowej sali zajęć w zerówce szkolnej
Autor: Agnieszka Karczewska-Gzik
Artykuł jest fragmentem publikacji "Organizacja i bezpieczeństwo oddziału przedszkolnego w szkole".
Więcej praktycznych informacji na temat szkolnej „zerówki” znajdziesz w publikacji „Przedszkolaki w szkole”.